Otoloji ve nörotoloji alanı, işitme ve denge sistemiyle kafa tabanını etkileyen geniş bir hastalık yelpazesini kapsar. Bu sayfa, alanın başlıca patolojilerini klinisyenler ve sağlık profesyonelleri için sistematik bir çerçevede sunmaktadır.
Sensorinöral İşitme Kaybı
İç kulağın salyangoz kısmı (koklea) ya da işitme siniri (n. cochlearis) düzeyindeki patolojiden kaynaklanan işitme kaybıdır. İletim tipi kayıptan ayırımı saf ses odyometrisi ve kemik yolu eşiklerinin değerlendirilmesiyle yapılır. Etiyoloji geniştir:
- Presbiakuzi: Yaşa bağlı, bilateral, simetrik, yüksek frekansları öncelikle etkileyen progresif sensörinöral işitme kaybı. En sık görülen sensörinöral işitme kaybı bu durumdur.
- Gürültüye bağlı işitme kaybı (NIHL): 4 kHz çevresinde karakteristik çentik (notch) paterni. Kronik maruziyet ya da akustik travma sonucu gelişir.
- Ani sensörinöral işitme kaybı (AİK): 72 saat içinde ≥3 ardışık frekansta ≥30 dB kayıp. Büyük çoğunluğunun nedeni saptanamaz (idiyopatiktir); viral, vasküler ve otoimmün nedenler araştırılmalıdır.
- Konjenital Sensorinöral İşitme Kaybı: Genetik (GJB2/connexin 26 mutasyonu en sık) ya da akkiz (TORCH enfeksiyonları, hipoksi, hiperbilirubinemi).
- Otoimmün iç kulak hastalığı: İki taraflı, dalgalı seyirli, immünsüpresif tedaviye yanıt veren sensörinöral işitme kaybı tablosu.
- İlaç kaynaklı (ototoksisite): Aminoglikozidler, sisplatin, loop diüretikler başlıca ajanlardır; doz ve süreyle ilişkili risk.
İletim Tipi İşitme Kaybı
Dış kulak yolu, kulak zararı ya da orta kulak mekanizmasındaki patolojiden kaynaklanan kayıptır. Kemik-hava yolu arasındaki açık fark tanımlayıcıdır.
- Efüzyonlu otitis media (seröz otit/orta kulak nezlesi): En sık iletim tipi kayıp nedeni; çocuklarda özellikle önemli.
- Otoskleroz: Stapes tabanında otosklerotik odak; yavaş progresif, tipik olarak 30 ve 40 yaşlarında başlayan iletim tipi işitme kaybı. Carhart Çentiği tanısal bulgudur.
- Ossikülositler harabiyeti: Kolestatom, kronik otit ya da travmaya bağlı kemikçik zinciri bütünlüğünün bozulması.
- Kulak zarında delik: Boyutu ve lokalizasyonuna bağlı değişken derecede iletim tipi kayıp.
Karma (Mikst) İşitme Kaybı
Hem iletim hem sensörinöral bileşenin aynı kulakta birlikte bulunduğu tablodur. İlerlemiş kolestatom, kronik süpüratif otitis media (KSOM) komplikasyonları ve bazı kafatası kemiklerinin kırıklarında görülür.
Sınıflandırma Notu
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sınıflamasına göre işitme kaybı derecesi:
Normal (≤25 dB)
Hafif (26–40 dB)
Orta (41–60 dB)
ileri (61–80 dB)
Çok ileri (>80 dB)
Koklear implant değerlendirmesinde genellikle ≥70–80 dB sensörinöral işitme kaybı eşiği referans alınır.
Bu sayfa, Otoloji ve Nörotoloji Derneği Stil Rehberi''ne uygun olarak hazırlanmıştır. Tçbbi tavsiye niteliği taşımaz; bilgilendirme amaçlıdır.