Bir bebeğin işitip işitmediğini anlamak, onu görmekten çok daha güçtür. Yenidoğan işitme taraması, bebeğin henüz hastanedeyken duyma yeteneğinin değerlendirilmesini sağlar.
Neden bu kadar önemli?
Konuşma ve dil gelişimi büyük ölçüde işitmeye dayanır. Erken tanı, çocuğun dil gelişimi, sosyal uyumu ve akademik başarısı üzerindeki etkiyi en aza indirir.
Yenidoğan işitme Taraması Nedir?
Bebeğin işitme sisteminin doğum sonrası ilk günlerde, ağrısız yöntemlerle değerlendirildiği bir programdır. Türkiye’de bu tarama, uluasal program kapsamında tüm yenidoğanlara rutin olarak uygulanmaktadır.
Tarama Nasıl Yapılır?
Otoakustik Emisyon (OAE) Testi
İç kulağın (koklea) seslere verdiği yanıt ölçülür. Bebek uyurken ya da sakinken yapılır; ağrısızdır ve sonuç anında alınır.
işitsel Beyin Sapı Yanıtı (ABR) Testi
işitme siniri ve beyin sapının seslere verdiği elektriksel yanıt kaydedilir. Daha yaygın kullanılan ve daha duyarlı olan yöntem budur.
Her iki test de tamamen ağrısızdır. Bebeğin uykuda olması yeterlidir; iğne ya da ilaç gerekmez.
Tarama Sonuçları Ne Anlama Gelir?
"Geçti" Sonucu
işitme sisteminin bu aşamada beklenen düzeyde yanıt verdiğini gösterir. Ancak gelişim sürecinde dikkatli olmaya devam edilmelidir.
"Yeniden bakılması gerekiyor" Sonucu
Bebeğin işitmediği anlamına gelmez. Teknik nedenlerle (uykusuzluk, sıvı birikimi vb.) yanıt alınamamış olabilir.
Risk Altındaki Bebekler
• Ailede doğumsal işitme kaybı öyküsü
• Prematüre doğum (37. haftadan önce)
• Doğum sırasında oksijen yetersizliği
• Yoğun bakımda 5 günden uzun kalış
• Gebelikte geçirilen enfeksiyonlar (Kızamıkçık vb.)
• Menenjit veya yüksek doz ilaç kullanımı
Tarama Sonrası İzlem
0–3 Ay: Yüksek seslere irkilme, anne sesine tepki.
3–6 Ay: Seslerin geldiği yöne başını çevirme.
6–12 Ay: "ba", "ma" gibi heceler, ilk kelimeler.
18–24 Ay: Basit yönergeleri anlama, 10–20 kelime.
Ne zaman endişelenmelisiniz?
Bebeğiniz seslere tutarsız tepki veriyorsa veya konuşma gelişiminde geride kalıyorsa "bekleyelim" demek yerine bir uzmana başvurun. Erken müdahale (ilk 6 ay) en yüksek başarıyı sağlar.
Sık Sorulan Sorular
En kısa sürede bir KBB veya Çocuk Sağlığı uzmanına başvurun. Taramanın ilk ay içinde tamamlanması tercih edilir.
işitme cihazı, koklear implant (biyonik kulak) veya dil-konuşma terapisi gibi seçenekler değerlendirilir. Süreç çok disiplinli bir ekip tarafından yürütülür.
Bu sayfa, Otoloji ve Nörotoloji Derneği Stil Rehberi''ne uygun olarak hazırlanmıştır. Tçbbi tavsiye niteliği taşımaz; bilgilendirme amaçlıdır.